ALO NHA KHOA

BÀI GIẢNG CHUYÊN ĐỀ: BỆNH HỌC: SÂU RĂNG 1

Ngày đăng : 06/07/2016, 22 : 50

BÀI GIẢNG CHUYÊN ĐỀ: BỆNH HỌC: SÂU RĂNG

BÀI GIẢNG CHUYÊN ĐỀ: BỆNH HỌC: SÂU RĂNG

MỤC TIÊU CHUYÊN ĐỀ: Sau học xong chuyên đề “Bệnh học: Sâu răng”, người học nắm kiến thức có liên quan đến bệnh như: Định nghĩa sâu răng; Bệnh bệnh sâu răng; Sinh lý bệnh trình sâu răng; Mô bệnh học; Phân loại bệnh sâu răng; Triệu chứng lâm sàng, chẩn đoán điều trị bệnh sâu

NỘI DUNG

I) ĐỊNH NGHĨA Sâu bệnh phổ biến loài người chi phí để điều trị bệnh sâu biến chứng lớn Có nhiều định nghĩa bệnh sâu nhìn chung tác giả công nhận là: * Sâu bệnh nhiễm khuẩn tổ chức canxi hóa đặc trưng hủy khoáng thành phần vô phá hủy thành phần hữu mô cứng * Tổn thương sâu trình phức tạp bao gồm phản ứng hóa lý liên quan đến di chuyển ion bề mặt môi trường miệng trình sinh học vi khuẩn mảng bám với chế bảo vệ vật chủ

II) BỆNH CĂN BỆNH SÂU RĂNG Vai trò đường Người ta chứng minh rằng, thức ăn có nhiều đường có ảnh hưởng tới sâu Năm 1950 schaw Sognaes chứng minh thực nghiệm lô chuột Lô 1: ăn trực tiếp thức ăn có 60% đường thấy chuột bị sâu Lô 1: cho ăn gián tiếp cách bơm thẳng vào thực quản chuột không bị sâu – Sự lên men đường có vai trò quan trọng việc gây bệnh sâu Các loại carbohydrate khác có đặc tính gây sâu khác nhau: Sucrose (đường mía) có khả gây sâu cao loại đường Glucose, maltose, fructose galactose lactose – Đường chế độ ăn chia thành loại: đường nội sinh (đường hoa rau) đường ngoại sinh (đường bổ sung, nước quả, sữa) Đường ngoại sinh có khả gây bệnh cao nên giảm đường ngoại sinh chế độ ăn – Sự liên quan trực tiếp chế độ ăn đường tỷ lệ bệnh sâu phụ thuộc vào cách thức, tần suất ăn đường tổng lượng đường tiêu thụ cá thể Vai trò vi khuẩn Năm 1951, Blathey va Orland chứng minh thực nghiệm cách nuôi lô chuột Lô 1: cho ăn trực tiếp thức ăn gây sâu có 60% đường môi trường vô khuẩn Lô 2: cho ăn trực tiếp thức ăn gây sâu có 60% đường môi trường vô khuẩn Sau thời gian tác giả thấy rằng: lô chuột nuôi môi trường vi khuẩn tỷ lệ sâu cao Như vậy, vi khuẩn đường có vai trò quan trọng gây sâu

* Một số vi khuẩn có khả gây bệnh sâu răng: – Streptocccus muntans chủng vi khuẩn có khả gây sâu cao nghiên cứu thực nghiệm động vật – Các chủng vi khuẩn khác S.sanguis, S.mitis, S.oralis loại Actinomyces Lactobacillus gây sâu thực nghiệm động vật Actinomyces đặc biệt có vai trò quan trọng sâu chân răng, kết hợp chủng S.mutans Lactobacillus Nước bọt sâu Nước bọt đóng vai trò quan trọng bảo vệ răng, giảm sâu nhờ yếu tố sau: – Dòng chảy, tốc độ dòng chảy nước bọt yếu tố làm tự nhiên để loại bỏ mảnh vụn thức ăn sót lại sau ăn vi khuẩn bề mặt – Cung cấp ion Ca2+, PO43- Fluor để tái khoáng hóa men răng, Bicarbonate tham gia vào trình đệm – Tạo lớp màng mỏng (pellicle) từ nước bọt có vai trò hàng rào bảo vệ men khỏi pH nguy – Cung cấp kháng thể IgG, IgM đề kháng vi khuẩn Một số yếu tố khác 4.1 Vai trò yếu tố vi lượng – Fluor: Nhiều nghiên cứu thấy rõ Fluor có tác dụng làm giảm sâu Cơ chế Fluor kết hợp với apatit men răng, ngà thành Fuor apatit cứng men ngà nhiều Nhiều nghiên cứu thấy rằng, vùng mà có tỷ lệ Fluor nước ăn hàng ngày < 0,7%PPm/lít có tỷ lệ sâu cao vùng có tỷ lệ Fluor nước > 0,7%PPm/lít Một số vùng có tỷ lệ F thấp Fluor hoá nước uống làm giảm tỷ lệ sâu 45-50% – Sinh tố D Canxi: sinh tố D giúp hấp thu canxi Vì vậy, còi xương kháng sinh tố D làm cho lắng đọng canxi ảnh hưởng tới độ cứng men ngà, tạo điều kiện cho sâu dễ phát triển 4.2 Các yếu tố nội sinh – Men răng: Khả hòa tan men tỷ lệ nghịch với nồng độ fluor men tinh thể fluorapatite bị hòa tan acid tinh thể hydroxyapatite pH 4,5 (đây tới hạn fluorapaptite) Nồng độ ion fluor cấu trúc men lên tới 25004000p.p.m (132-210μmol/l), nồng độ nước bọt mức 0,03p.p.m (1,6μmol/l) Do kết hợp ion fluor vào cấu trúc trình phát triển sử dụng fluor chỗ sau mọc làm giảm hủy khoáng tăng cường khả tái khoáng men Men thiểu sản hay men khoáng hóa ảnh hưởng đến tiến triển tổn thương sâu không gây tăng tỷ lệ tổn thương khởi phát – Hình thể răng: Răng có hố rãnh sâu có nguy sâu cao dễ lắng đọng tập trung mảng bám – Vị trí răng: Răng lệch lạc làm tăng khả lưu giữ mảng bám 4.3 Chế độ ăn – Chế độ ăn có chứa nhiều phosphate có khả giảm tỉ lệ sâu – Tăng chất béo phần ăn làm giảm tác động tác nhân gây bệnh sâu – Ăn nhiều đường, ăn vặt thường xuyên bữa ăn làm tăng nguy sâu – Thói quen ăn uống trước ngủ, đặc biệt trẻ nhỏ, việc cho bú bình kéo dài với sữa loại chất bú ngủ làm tăng tỷ lệ sâu gây nên hội chứng bú bình 4.4 Chỉnh nha, sử dụng hàm giả bán phần, trám không quy cách làm tăng khả lưu giữ mảnh thức ăn, mảng bám vi khuẩn làm tăng nguy gây sâu 4.5 Yếu tố di truyền: liên quan đến hình thể, cấu trúc răng, nước bọt, độ nhạy cảm với vi khuẩn… Tuy nhiên, tác động nhỏ so với yếu tố môi trường Tóm lại: Sâu coi bệnh nhiều nguyên nhân gây ra, nguyên nhân chia làm nhóm: nhóm nhóm phụ * Nhóm chính: có yếu tố phải đồng thời xảy + Vi khuẩn: thường xuyên có miệng, Streptococcus mutans thủ phạm + Chất bột đường: dính vào sau ăn tác động vi khuẩn lên men biến thành acide + Răng: có khả bị sâu nằm môi trường miệng Ở người ta thấy men giữ vai trò trọng yếu * Yếu tố phụ: có nhiều vai trò nước bọt, di truyền, đặc tính hóa răng… Nhóm tác động làm tăng hay giảm sâu gây vị trí lỗ sâu khác Năm 1975 White đưa sơ đồ WHITE để giải thích nguyên bệnh sâu sau:

III) SINH LÝ BỆNH QUÁ TRÌNH SÂU RĂNG Cơ chế bệnh sinh sâu trình phức tạp, có nhiều thuyết đưa để giải thích chế bệnh sinh sâu Những năm gần người ta quan tâm nhiều đến thuyết động học để giải thích vấn đề Thuyết hoá học Miller (1881) Miller người đầu tiên dùng phương pháp thực nghiệm để giải thích chế bệnh sinh sâu Ông đem ngâm nhổ cvào hỗn hợp gồm bánh mỳ, thịt nước bọt quan sát thấy có tượng tiêu canxi Kết nghiên cứu ông kết luận rằng: giai đoạn đầu, tác dụng axit tổ chức cứng bị canxi, giai đoạn men bị phá huỷ hoàn toàn Sang giai đoạn 2: tổ chức hữu ngà bị phá huỷ trình lên men vi khuẩn làm tiêu protein Thuyết tiêu canxi Davies Davies giải thích chế gây sâu sau: Men vi khuẩn + gluxit  acide  sâu Thuyết tiêu Protein Gottlieb (1946) coi sâu trình tiêu protein vi khuẩn, sau tinh thể men bong Thuyết tiêu protein phức hợp vòng – Theo Martin (1956), ông cho hai thành phần vô hữu gần bị tiêu lúc môi trường kiềm hai chế riêng biệt Đầu tiên tiêu thành phần hữu men răng, chất sinh thành phức hợp vòng phức hợp vòng làm tiêu canxi Thuyết nhiều người ý, tác giả mỹ lại không công nhận pH cao lại gây sâu Theo Jenkino, nnếu pH cao mảng bám cao lại thấy men ngấm thêm canxi, soi kính hiển vi điện tử lại thấy có tinh thể lạ Thuyết động học Những năm gần người ta giải thích sinh lý bệnh trình sâu trình hủy khoáng chiếm ưu tái khoáng vai trò chuyển hóa carbohydrate vi khuẩn mảng bám bề mặt – Sự hủy khoáng: Các hydroxyapatite (Ca10(PO4)6(OH)2) Fluorapatite – thành phần men, ngà – bị hòa tan pH giảm mức pH tới hạn, pH tới hạn hydroxyapatite 5,5 pH tới hạn pluorapatite 4,5 – Sự tái khoáng: Quá trình tái khoáng ngược với trình hủy khoáng, xảy pH trung tính, có đủ ion Ca2+ PO43- môi trường Nước bọt có vai trò cung cấp ion Ca2+ PO43- để khoáng hóa – Chu trình hủy khoáng – tái khoáng: Hủy khoáng tái khoáng tượng sinh lý diễn bình thường tổ chức cứng răng, hủy khoáng > tái khoáng sinh bệnh sâu Giai đoạn đầu bệnh sâu hủy khoáng hòa tan cấu trúc giảm pH khu trú mảng bám hủy khoáng men Ở pH

Xem thêm: BÀI GIẢNG CHUYÊN ĐỀ: BỆNH HỌC: SÂU RĂNG, BÀI GIẢNG CHUYÊN ĐỀ: BỆNH HỌC: SÂU RĂNG

Nguồn: Tổng hợp từ Internet

Xem thêm: Những cách trị sâu răng hiệu quả mà bạn nên biết

Bài viết tương tự

Răng bị sâu đen phải làm sao? Cách khắc phục răng sâu nặng và nhẹ

admin

Sâu răng do xạ trị

admin

Những bệnh răng miệng trẻ em thường gặp nhất mà bố mẹ nên biết – NHA KHOA TRẺ

admin

Leave a Comment