Nguyên nhân gây sâu răng và cách phòng ngừa

Nguyên nhân gây sâu răng và cách phòng ngừa

September 26, 2022 Off By Thiên Trang

Sâu răng là hiện tượng xuất hiện những vùng bị tổn thương vĩnh viễn trên bề mặt răng hoặc men răng. Chúng phát triển dưới dạng những khe hở hoặc lỗ nhỏ. Đây là một trong những vấn đề sức khỏe răng miệng phổ biến nhất trên thế giới. Bất kỳ ai cũng có thể bị sâu răng, từ trẻ em, người trưởng thành cho đến những người cao tuổi. Sâu răng nếu như không được điều trị kịp thời có thể gây đau nhức, nhiễm trùng, thậm chí là mất răng. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về nguyên nhân gây sâu răng, từ đó rút ra được những cách phòng ngừa hiệu quả nhất.

Nguyên nhân gây sâu răng

Trong khoang miệng của chúng ta có chứa rất nhiều vi khuẩn. Nguyên nhân gây sâu răng là do vi khuẩn có sẵn trong miệng, chủ yếu là Streptococcus Mutans. Một số chủng vi khuẩn khác như Actinomyces, Lactobacillus,… cũng có khả năng gây ra sâu răng. Những vi khuẩn này kết hợp với thức ăn sẽ hình thành các mảng bám. Tại đây, vi khuẩn sẽ chuyển hóa đường và tinh bột thành axit. Các axit sẽ ăn mòn các khoáng chất trên men răng của bạn, từ đó tạo ra các lỗ sâu.

1. Vệ sinh răng miệng sai cách

Khi răng miệng không được vệ sinh thường xuyên sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Theo các bác sĩ chuyên khoa, bạn phải đánh răng ít nhất 2 lần mỗi ngày vào buổi sáng và tối. Thời gian tối thiểu cho mỗi lần chải răng là 2 phút. Tốt nhất bạn nên đánh răng ngay sau mỗi bữa ăn để có thể hạn chế tối đa sự sinh sôi của vi khuẩn.

Vệ sinh răng miệng sai cách là nguyên nhân chính gây sâu răng

Bên cạnh đó, có rất nhiều người vẫn đang đánh răng sai cách. Đa phần người Việt Nam thường có thói quen sử dụng bàn chải lông cứng và chải răng theo chiều ngang. Điều này về lâu dài sẽ làm mòn chân răng và cổ răng. Khi ngà chân răng bị hở sẽ rất dễ bị sâu răng.

2. Ăn quá nhiều đồ ngọt

Các loại thực phẩm có hàm lượng đường và sữa cao sẽ dễ dàng bám vào bề mặt răng trong một khoảng thời gian dài. Vi khuẩn trong mảng bám sử dụng đường để giải phóng axit như một chất thải, làm tan dần men răng. Đối với các loại thực phẩm chứa nhiều tinh bột cũng có nguy cơ tương tự. Tinh bột khi bị phân hủy bên trong khoang miệng sẽ chuyển hóa thành đường.

3. Khô miệng

Nước bọt trong khoang miệng có vai trò như một chất bảo vệ tự nhiên chống lại sâu răng. Nó giúp làm sạch từ miệng cho đến dạ dày bằng cách rửa trôi các thức ăn thừa và mảng bám còn sót lại. Ngoài ra, nước bọt còn ngăn chặn tác hại của axit do vi khuẩn tạo ra, chống lại vi khuẩn bằng cách tái tạo các khoáng chất có trên bề mặt răng. Vì vậy, các bệnh lý gây khô miệng sẽ hạn chế sự điều tiết nước bọt, từ đó tăng nguy cơ bị sâu răng.

4. Thường xuyên uống rượu

Chất cồn có trong rượu sẽ làm cho miệng bị khô. Khi lưu lượng nước bọt trong khoang miệng bị giảm xuống, nguy cơ sâu răng và các bệnh về nướu sẽ tăng lên. Điều này xảy ra do nước bọt có tác dụng rửa trôi, đặc biệt quan trọng đối với sức khỏe răng miệng. Khi bạn bị khô miệng hoặc mất nước, vi khuẩn sẽ bám vào men răng và làm tăng nguy cơ sâu răng. Ngoài ra, những người lạm dụng rượu bia thường xuyên rơi vào tình trạng say xỉn. Họ có thể quên việc vệ sinh răng miệng hàng ngày.

5. Hút thuốc lá

Người hút thuốc lá có nhiều nguy cơ mắc phải các bệnh răng miệng hơn

Thuốc lá và khói thuốc lá sẽ gây ra những tổn thương nghiêm trọng đối với sức khỏe răng miệng. Trong khói thuốc lá có chứa nicotin, monoxit carbon và acid cyanhydrid. Đây đều là những chất gây hại cho tổ chức nha chu. Chúng sẽ phá hoại hệ miễn dịch trong khoang miệng, tạo nên những lỗ sâu trên răng và lợi của người hút thuốc. Ngoài ra thuốc lá còn là nguyên nhân của rất nhiều bệnh lý về răng miệng khác. Thói quen sử dụng thuốc lá lâu ngày sẽ làm tăng tích tụ mảng bám và cao răng, gây ra nguy cơ mất xương trong hàm và các bệnh về nướu.

6. Tụt lợi

Vấn đề này đặc biệt xảy ra nhiều ở những người cao tuổi. Tình trạng tụt lợi diễn ra do quá trình lão hóa các cơ quan trong cơ thể, bao gồm cả các bộ phận có trong khoang miệng. Khi lợi bị tụt khỏi hàm, các mảng bám trên chân răng sẽ xuất hiện. Vi khuẩn sẽ tấn công từ ngà răng cho đến chân răng.

7. Răng yếu hoặc bị nứt, vỡ

Khi chân răng yếu hoặc bị nứt, vỡ sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn bám vào bề mặt răng. Việc này sẽ hình thành những mảng bám khó để làm sạch. Mảng bám này sẽ là nơi tích tụ vi khuẩn gây sâu răng.

8. Thiếu chất flouride

Flouride là một trong những chất đặc biệt quan trọng với răng. Chất này có những khả năng sau:

  • Ngăn ngừa sâu răng. Flouride củng cố men răng và giúp răng chắc khỏe, chống lại các axit lactic.
  • Tham gia vào cấu trúc tổ chức của xương và dây chằng.
  • Khôi phục xương gãy bằng cách kích thích tổng hợp collagen ở giai đoạn đầu.
  • Kích thích các tế bào xương làm tăng khối lượng xương. Chất này được sử dụng nhiều trong các phương pháp điều trị loãng xương ở người cao tuổi.

Dấu hiệu nhận biết sâu răng

Nhìn thấy lỗ sâu. Khi quan sát bằng mắt thường sẽ thấy men và ngà răng bị hư hại. Các lỗ sâu xuất hiện trên bề mặt nhai của các răng hàm.

Sâu răng có thể được nhìn thấy dễ dàng bằng mắt thường (Nguồn: Bệnh viện Việt Pháp)

Nướu bị sưng hoặc chảy máu. Khi vệ sinh bằng bàn chải hoặc chỉ nha khoa, nướu sẽ bị chảy máu và dễ bị nhiễm trùng. Do nướu bị sưng nên sẽ có cảm giác đau khi nhai, cắn thức ăn.

Hôi miệng. Thức ăn tích tụ lâu ngày ở kẽ răng hay các lỗ sâu sẽ tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Điều này làm cho hơi thở của người bệnh có mùi hôi

Cảm giác đau buốt khi ăn uống. Vi khuẩn tấn công khiến cho ngà răng bị bào mòn, ảnh hưởng đến dây thần kinh khiến răng bị ê buốt. Cảm giác đau sẽ rõ ràng hơn khi ăn uống đồ quá nóng hoặc quá lạnh.

Phòng ngừa và điều trị sâu răng

  • Phải đánh răng ít nhất 2 lần mỗi ngày vào buổi sáng và tối. Tốt nhất nên đánh răng sau mỗi bữa ăn để hạn chế tối đa sự phát triển của vi khuẩn. Nên sử dụng các loại kem đánh răng và nước súc miệng có chứa fluoride.
  • Sử dụng chỉ nha khoa hoặc bàn chải đánh răng có đầu nhỏ và lông mềm để vệ sinh các kẽ răng. Không nên sử dụng tăm để xỉa răng. Đầu tăm khá to nên sẽ làm thưa các kẽ răng, khiến thức ăn bị kẹt lại khi ăn uống. Ngoài ra, xỉa răng bằng tăm còn rất dễ gây chảy máu chân răng.
  • Vệ sinh răng miệng đúng cách là phương pháp quan trọng nhất để phòng tránh sâu răng. Khi đánh răng cần phải làm sạch tất cả các bề mặt răng. Đặt lông bàn chải nghiêng trên mặt ngoài (hoặc mặt trong) một góc 45 độ, chải hất về phía mặt nhai. Đối với mặt nhai, đặt lông bàn chải vuông góc với bề mặt răng và chải qua lại.
  • Khám răng định kỳ tối thiểu 2 lần mỗi năm. Nha sĩ sẽ làm sạch răng bằng các thiết bị chuyên dụng và theo dõi sức khỏe răng miệng. Điều này có thể giúp phát hiện sớm và ngăn ngừa sâu răng.
  • Cần hạn chế ăn vặt và đồ uống có cồn.
  • Bổ sung các loại thực phẩm có lợi cho răng. Các loại thực phẩm như trái cây và rau quả tươi sẽ kích thích lưu lượng nước bọt. Cà phê không đường, trà và kẹo cao su không đường giúp rửa trôi các mảng thức ăn thừa bám lại trên các kẽ răng.